Μη με λες συνάδελφο

Έχει τύχει να ακούσουμε διάφορες φράσεις, ατάκες ή αστικά ιδεολογήματα όσον αφορά το τι είναι το πανεπιστήμιο. Ότι είναι το μέρος που “θα πάει το παιδί μου να μάθει γράμματα”, εκεί που “θα πάει να μορφωθεί και να γίνει άνθρωπος”, εκεί που “θα γίνει επιστήμονας ή μηχανικός”, εκεί που “θα ζήσει χαλαρά φοιτητικά χρόνια”. Στην πραγματικότητα οι απόψεις αυτές, δεν είναι τίποτα άλλο από τις αντιλήψεις εκείνες που ενισχύουν την υγιή λειτουργία του πανεπιστήμιου στο πρότυπο του φιλελευθερισμού. Θεωρούμε ότι το πανεπιστήμιο θεσμικά, είναι ένας μηχανισμός του κράτους που από τη μία παράγει τους αυριανούς εργάτες, και από την άλλη αναπαράγει την αστική προπαγάνδα.

 Ανέκαθεν το πανεπιστήμιο, ή το κολλέγιο, ή όπως αλλιώς λεγόταν και λέγεται η τριτοβάθμια εκπαίδευση, δεν ήταν εύκολα προσβάσιμο σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Μέχρι τον εικοστό αιώνα η ανώτατη εκπαίδευση (αν όχι η εκπαίδευση γενικότερα) αποτελούσε προνόμιο, ή και χόμπι, για τις ανώτερες οικονομικά τάξεις. Αυτό άλλαξε στα μέσα του περασμένου αιώνα, όχι φυσικά από ευγενική διάθεση του κράτους, αλλά από την ανάγκη του κεφαλαίου για εργατικό δυναμικό στον τριτογενή τομέα. Κατέστη δηλαδή, δυνατή σε χαμηλότερες κοινωνικά τάξεις η πρόσβαση στο πανεπιστήμιο. Διακρίνουμε λοιπόν, έναν διαταξικό χαρακτήρα αφού στη τριτοβάθμια εκπαίδευση συνυπάρχουν φοιτητές διαφορετικής ταξικής καταγωγής.

 Συνεχίζοντας τον παραπάνω συλλογισμό, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε τους φοιτητές ως ένα ενιαίο σύνολο. Γιατί στην τελική, τα μόνα ενιαία και κοινά που εντοπίζουμε μεταξύ των φοιτητών είναι οι αίθουσες, τα εργαστήρια, οι καθηγητές και η φοιτητική ιδιότητα(πάσο, δικαίωμα σίτισης στην εστία κ.α.). Αντίθετα, αυτά τα οποία δεν είναι ενιαία και διαχωρίζουν τους φοιτητές είναι η ταξική τους καταγωγή, τα συμφέροντά τους, οι αντιλήψεις και οι στόχοι του καθένα, δηλαδή στοιχεία που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά του.

 Για να μιλήσουμε πιο απλά, να εξηγήσουμε τι εννοούμε για να μην παρεξηγηθούμε. Υπάρχουν αυτοί που επιλέγουν ατομικές λύσεις, κοιτάζοντας την βολή τους με βλέψεις για καριέρα, και αυτοί που μπροστά στα αδιέξοδα που αντιμετωπίζουν καθημερινά επιλέγουν το συλλογικό δρόμο του αγώνα. Ακόμη ανάμεσα στους φοιτητές διακρίνονται ταξικοί φραγμοί πριν, κατά την διάρκεια και μετά την φοίτηση στο πανεπιστήμιο. Ως μαθητής, αν δεν μπορεί κάποιος να πάει σε φροντιστήριο δεν έχει τις ίδιες ευκαιρίες με τους υπόλοιπους στο να περάσει σε μια σχολή. Μέσα στο πανεπιστήμιο, για κάποιους είναι προνόμιο να σπουδάσουν σε μια διαφορετική πόλη ή να αγοράσουν μια έτοιμη εργασία (ή ακόμα και την πτυχιακή τους), ενώ για άλλους είναι ανάγκη να δουλέψουν ενώ σπουδάζουν. Αλλά και λόγω ταξικής θέσης δεν είναι το ίδιο εύκολο αφού πάρεις το πτυχίο να κάνεις μεταπτυχιακό συνεχίζοντας τις σπουδές και βελτιώνοντας παράλληλα την εργατική σου δύναμη, να βρεις μια δουλειά(αν βρεις). Και όσον αφορά το περίφημο φοιτητικό lifestyle, δεν μπορούμε να αρνηθούμε την ύπαρξή του, αυτό που μπορούμε όμως με βεβαιότητα να πούμε είναι ότι στο σήμερα αυτοί που μπορούν να ζήσουν τα “ξέφρενά” τους χρόνια είναι όλο και λιγότεροι, σε αντίθεση με αυτούς που μετράνε ακόμα και τα ψιλά τους για να βγάλουν το μήνα.

 Αλλά ας σταθούμε λίγο παραπάνω, στο κομμάτι εκείνο των φοιτητών που δουλεύουν ενώ σπουδάζουν, για να κάνουμε πιο διακριτές τις ταξικές διαφορές μεταξύ των φοιτητών. Είναι εκείνοι που για βιοποριστικούς λόγους, απασχολούνται σε ότι δουλειά προκύψει, ανασφάλιστοι, αναλώσιμοι και με ότι να ναι ωράρια (σε καφετέριες-μπαρ-φαγάδικα, στα φυλλάδια, σε τηλεφωνικά κέντρα ή όπου αλλού). Αλλά είναι κι εκείνοι που απασχολούνται στο πανεπιστήμιο με διπλωματικές εργασίες, μεταπτυχιακά ή ερευνητικά προγράμματα, άμεσα εκμεταλλεύσιμοι από μεγαλοκαθηγητές. Ταυτόχρονα, η ακαδημαϊκή κοινότητα έχει καταφέρει η διπλωματική εργασία και η έρευνα να θεωρείται ως καθήκον του φοιτητή για να πάρει το πτυχίο του ή να βελτιώσει τη γνώση του, μη αναγνωρίζοντάς την ως εργασία.

 Για να πάμε λοιπόν και στο θέμα του τίτλου, σε εμάς τουλάχιστον ακούστηκε περίεργα αυτό το συνεχόμενο «συνάδελφε” που πρωτακούσαμε όταν μπήκαμε στη σχολή και συνεχίζουμε να ακούμε τόσο από καθηγητές όσο και από φοιτητές. Μια λέξη που μας ξενίζει ειδικά όταν την ακούμε στις συνελεύσεις που χρησιμοποιείται από τον καθένα για να απευθυνθεί στο σύνολο των φοιτητών και ακόμα περισσότερο όταν ακούγεται από δήθεν ριζοσπαστικά στόματα. Ας δούμε όμως ποιόν μπορούμε να αποκαλέσουμε συνάδελφο. Κάποιον με τον οποίο αντιμετωπίζει κανείς τις ίδιες εργασιακές συνθήκες, δέχεται την ίδια πίεση από τους “από πάνω”, και μοιράζεται καθημερινά τον ίδιο χώρο. Δηλαδή η λέξη συνάδελφος εκτός των άλλων εκφράζει ένα περιεχόμενο ταξικής αλληλεγγύης (εξ’ ου και το συν-αδελφός). Μας φάνηκε λοιπόν άτοπο το ότι θεωρούμαστε όλοι “αδέλφια”, μόνο και μόνο επειδή φοιτούμε στην ίδια σχολή, την στιγμή που τελειώνοντας την, οι περισσότεροι θα βγουν εργάτες και κάποιοι αφεντικά.

 Η διαιώνιση του “συναδελφισμού”, καθώς και το πρότυπο του ακαδημαϊκού πολίτη που προβάλλεται από τον κυρίαρχο λόγο εδώ και δεκαετίες, δημιουργεί μία φοιτητική κουλτούρα, η οποία αντικατοπτρίζεται στις κοινωνικές σχέσεις και τους κοινωνικούς αγώνες. Ο φοιτητής παρουσιάζεται ως μια ξέχωρη οντότητα από την υπόλοιπη κοινωνία με χαρακτηριστικά του το ατομικό προφίλ του κοιτάω την πάρτη μου (και τα πάρτι μου) και από την άλλη η εικόνα του “καλού”, υπάκουου φοιτητή που το μόνο μέλημα του είναι το πτυχίο του. Όλα τα παραπάνω λειτουργούν αποπροσανατολιστικά και οδηγούν στην έλλειψη ταξικής συνείδησης σημαντικού κομματιού των φοιτητών. Έτσι βλέπουμε να δομούνται αντιλήψεις όσον αφορά τους αγώνες στο πανεπιστήμιο με συντεχνιακά χαρακτηριστικά και αιτηματικό λόγο(ζητάω και όχι απαιτώ και ανατρέπω), χωρίς ξεκάθαρο ταξικό περιεχόμενο και σε μεγάλο βαθμό αποκομμένοι από κινήσεις και αγώνες των από τα κάτω της κοινωνίας.

Τουλάχιστον κάποιες λέξεις να μην χάνουν το νόημα τους. Αρνούμαστε να τσουβαλιαστούμε όλοι κάτω απ’ την ταμπέλα του «συνάδελφου», αφού τόσο στο σήμερα όσο και στο αύριο δεν έχουμε την ίδια θέση και τα ίδια συμφέροντα μέσα στην κοινωνία. Αντίθετα, τασσόμαστε, εντός και εκτός πανεπιστημίου, με όλα τα καταπιεσμένα κοινωνικά κομμάτια συλλογικοποιώντας το λόγο και την δράση μας και στρεφόμενοι ενάντια σε όσους καθορίζουν και εξουσιάζουν την ζωή μας.

    ΣΤΑ ΕΔΡΑΝΑ ΤΑ ΔΙΠΛΑΝΑ, ΚΑΘΟΝΤΑΙ ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΑΦΕΝΤΙΚΑ

 ΤΑΞΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, ΟΧΙ ΦΟΙΤΗΤΙΚΗ

 ΑυτόνομοΣχήμαΗ/Υ

Advertisements

Σχολιάστε

Filed under Uncategorized

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s